Tasavvufî Istılahlar, Bevâdih-Hücum

Hücum, insan irâdesinin tesiri olmadan vaktin kuvveti sayesinde kalbe gelen şey (varidat) dir. Bevâdih ve hücum bu hâllerin meydana gelişine sebep olan varidin kuvvetli veya zayıf oluşuna göre muhtelif nevilere ayrılır. Bazı sûfî ve sâlikleri bevâdih değiştirir. Hevâcim tasarrufu altına alır. Bazıları ise hâl ve kuvvet yönünden aniden gelen şeylerin üstünde bulunur (yani bu gibi şeyler onu değiştirmez). Bu durumda olanlar zamanın büyükleri, vaktin efendileridir (vaktine ve hâline hâkimdirler, mahkûm değildirler). Nitekim:

“Zamanın getirdiği (fakirlik, zenginlik, sıkıntı, rahatlık) gibi hadiseler onları değiştirmeye yol bulamaz. Büyük ve önemli işlerin dizginleri onların elindedir” (kuvvetli oldukları için hadiselerin tesirinde kalmazlar, bilâkis hadiselere tesir eder ve onlara yön verirler) denilmiştir.

Kuşeyrî Risâlesi